Ορθοδοξία – Δύναμη του Έθνους: Άγιος Παΐσιος ο Αγιορίτης

Ομιλία του Ιωάννη Αμπατζόγλου, Διοικητήριο Δράμας, 10 Μαΐου 2026.

Σεβαστέ Πατέρα,

Αξιότιμε κύριε Αντιπεριφερειάρχα,

Αξιότιμε εκπρόσωπε του Δημάρχου Δράμας,

Αγαπητοί συμπατριώτες,

Χριστός Ανέστη!

Κατ’ αρχάς να ευχαριστήσω θερμά τον Αντιπεριφερειάρχη Δράμας, κ. Μιχάλη Μουρβετίδη για την τιμητική πρόσκληση να είμαι σήμερα ομιλητής σε αυτή την εκδήλωση.

Δεν θεωρώ ότι είμαι άξιος να μιλήσω για τον Άγιο Παΐσιο, γι’ αυτό το λόγο ζητώ εκ των προτέρων τη συγχώρησή σας για τυχόν λάθη, παραλείψεις ή αστοχίες της παρούσας ομιλίας.

Αδελφοί μου,

Σε μια εποχή κατά την οποία ο άνθρωπος αναζητά αγωνιωδώς το νόημα της ζωής, τη σταθερότητα και την εσωτερική ειρήνη, η επιστροφή σε μεγάλες πνευματικές μορφές δεν αποτελεί απλώς μια αναδρομή στο παρελθόν, αλλά μια ουσιαστική προσπάθεια να δοθούν απαντήσεις στα υπαρξιακά ερωτήματα και στις βαθύτερες ανησυχίες του σύγχρονου ανθρώπου.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η σημερινή μας συνάντηση είναι αφιερωμένη σε μορφές που σφράγισαν τον σύγχρονο ορθόδοξο κόσμο. Ανάμεσά τους ξεχωρίζει και ο Άγιος Παΐσιος ο Αγιορίτης, μια προσωπικότητα που, αν και έζησε πολύ κοντά στη δική μας εποχή, φανέρωσε τη διαχρονικότητα της αγιότητας και αναγνωρίστηκε από πλήθος ανθρώπων για τις διδαχές, τα θαύματα και τις προφητείες του.

Προτού όμως προσεγγίσουμε το πρόσωπό του, είναι σημαντικό να εντάξουμε την πνευματική του ρίζα μέσα σε ένα ευρύτερο ιστορικό και πολιτισμικό πλαίσιο.

Η Καππαδοκία υπήρξε διαχρονικά τόπος που ανέδειξε μορφές με έντονη πνευματική αναζήτηση. Ήδη από την αρχαιότητα συνδέεται με τον Απολλώνιο Τυανέα, ο οποίος εξέφρασε μια φιλοσοφική και ασκητική αναζήτηση του νοήματος της ύπαρξης.

Στη συνέχεια, στον ίδιο γεωγραφικό χώρο, εμφανίζονται οι μεγάλοι Καππαδόκες Πατέρες: ο Μέγας Βασίλειος, ο Γρηγόριος ο Θεολόγος και ο Γρηγόριος Νύσσης, οι οποίοι διαμόρφωσαν καθοριστικά την ελληνορθόδοξη θεολογική σκέψη και άφησαν ανεξίτηλο αποτύπωμα στην πνευματική ιστορία της ανθρωπότητας.

Βλέπουμε, λοιπόν, ότι τόσο το γένος μας, το γένος των Ελλήνων, όσο και η πνευματική μας παράδοση έχουν βαθιές ρίζες που εκτείνονται στα βάθη των αιώνων. Από την αρχαιοελληνική αναζήτηση της αλήθειας μέχρι την ελληνορθόδοξη εμπειρία της πίστης, διακρίνεται μια αδιάσπαστη ιστορική και πνευματική πορεία του ελληνισμού.

Μέσα σε αυτή τη διαδρομή, το ίδιο θεμελιώδες ερώτημα για το είναι, την αλήθεια και το θείο διατυπώνεται με πληρότητα και με έναν βαθύ εσωτερικό τρόπο.

Σε αυτό ακριβώς το πνευματικό και ιστορικό πλαίσιο εντάσσεται και η μορφή του Αγίου Παϊσίου, ο οποίος δεν μπορεί να κατανοηθεί αποκομμένος από την πνευματική του ρίζα. Υπήρξε καρπός μιας παράδοσης που ξεκινά, μεταξύ άλλων, από τον πνευματικό του πατέρα, τον Άγιο Αρσένιο τον Καππαδόκη, και συνεχίζεται μέσα στην Εκκλησία έως τις ημέρες μας. Η ίδια αυτή πνευματική γραμμή συναντά, με διαφορετικό τρόπο, και μορφές όπως ο Άγιος Γεώργιος Καρσλίδης, που επίσης μαρτυρούν την ζωντανή παρουσία του Θεού στον κόσμο.

Ο Άγιος Παΐσιος γεννήθηκε στις 25 Ιουλίου 1924 στα Φάρασα της Καππαδοκίας. Το κατά κόσμον όνομά του ήταν Αρσένιος Εζνεπίδης και του δόθηκε προς τιμήν του Αγίου Αρσενίου, ο οποίος και τον βάπτισε. Αυτή η πρώτη σχέση δεν υπήρξε απλώς τυπική, αλλά αποτέλεσε βαθιά πνευματική παρακαταθήκη.

Το έτος της γέννησής του πραγματοποιήθηκε η ανταλλαγή των πληθυσμών¹ και η οικογένειά του, όπως ο υπόλοιπος ελληνισμός της Μικράς Ασίας, ξεριζώθηκε από την πατρογονική της εστία και, ερχόμενη στην Ελλάδα, εγκαταστάθηκε τελικά στην Κόνιτσα της Ηπείρου.

Ο μικρός Αρσένιος, μεγάλωνε μέσα σε ατμόσφαιρα απλότητας και πίστης. Ήταν παιδί εργατικό, ευγενικό και φιλοπρόοδο. Από τα μαθητικά του χρόνια διάβαζε βίους αγίων, προσευχόταν, νήστευε και αγρυπνούσε. Διακρινόταν για την οξύνοιά του, τη μνήμη του και την αγάπη του προς τον Θεό. Προσπαθούσε να εφαρμόσει ότι διάβαζε στα Συναξάρια. Από νωρίς ποθούσε να γίνει μοναχός.

Ως στρατιώτης υπηρέτησε στις Διαβιβάσεις και, αμέσως μετά την απόλυσή του από τον στρατό, μετέβη στο Άγιον Όρος, όπου έζησε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του.

Εκεί δεν αναζήτησε ούτε δόξα ούτε αναγνώριση. Αντιθέτως, επέλεξε την αφάνεια, την άσκηση και την αδιάλειπτη προσευχή. Κι όμως, ακριβώς αυτή η αφάνεια ήταν που τον έκανε γνωστό σε ολόκληρο τον κόσμο.

Ο Άγιος Παΐσιος δεν μπορεί να κατανοηθεί μόνο μέσα από τον βίο του, αλλά και μέσα από τον λόγο του.

Ιδιαίτερη σημασία έχει το βιβλίο του «Ο Άγιος Αρσένιος ο Καππαδόκης», στο οποίο καταγράφει τη ζωή του Αγίου Αρσενίου, όχι ως ένα απλό ιστορικό γεγονός, αλλά ως ζωντανή πνευματική εμπειρία.

Το υλικό του βιβλίου προέρχεται από χειρόγραφα και προσωπικές σημειώσεις του Αγίου Παϊσίου, τα οποία έδωσε ο ίδιος στις μοναχές του Ιερού Ησυχαστηρίου «Ευαγγελιστής Ιωάννης ο Θεολόγος» στη Σουρωτή και στη συνέχεια εκδόθηκαν σε βιβλίο².

Μέσα από αυτό το έργο δεν έχουμε απλώς μια βιογραφία, αλλά τη ζωντανή συνέχεια μιας πνευματικής εμπειρίας. Ο Άγιος Παΐσιος δεν περιγράφει απλώς, μεταδίδει το ήθος, τη χάρη και τη ζωντανή παρουσία του πνευματικού του πατέρα.

Η δύναμη του λόγου του Αγίου Παϊσίου, όπως τη βίωσαν όσοι τον πλησίασαν, στηριζόταν σε τρεις βασικούς άξονες:

Πρώτον, στην ταπείνωση, καθώς δεν μιλούσε ως ανώτερος ή αυθεντία, αλλά ως συνοδοιπόρος του ανθρώπινου πόνου.

Δεύτερον, στη διάκριση, αφού προσέγγιζε κάθε άνθρωπο ως μια μοναδική και ανεπανάληπτη ύπαρξη.

Και τρίτον, στην αγάπη, μια αγάπη σταυρική, θυσιαστική και βαθιά πατρική.

Το χειρόγραφο που αναφέρθηκε προηγουμένως αναδεικνύει όχι μόνο την πνευματική, αλλά και την ανθρώπινη, καθημερινή πλευρά του Αγίου. Μέσα σε αυτό καταγράφονται πλήθος περιστατικών, τα οποία φανερώνουν το ήθος, τη διάκριση και τη βαθιά πνευματική του εμπειρία.

Θαύματα

Σε αντίθεση με αυτό που πιστεύουν ορισμένοι, ο Άγιος δεν επεδίωκε να προβάλλονται τα θαύματα ούτε επιθυμούσε να γίνονται γνωστά στον κόσμο. Δεν αναζητούσε ούτε τη δική του προβολή ούτε την ενίσχυση της πίστης μέσω εντυπωσιασμών. Πάντα αγωνιζόταν να αναδειχθεί η αλήθεια.

Ακολουθούν μερικά παραδείγματα:

• Για ένα θαύμα που βίωσε και το περιγράφει λεπτομερώς, αναφέρει: «Το γεγονός αυτό το είχα πει τότε μόνο σε δύο άτομα πνευματικά, διότι φοβήθηκα μήπως το μάθουν περισσότεροι, και οι γυναίκες από αδιάκριτη ευλάβεια μετά πλέξουν και παραμύθια».
• Για τον Άγιο Αρσένιο γράφει: «Εάν θα έπρεπε ή δεν θα έπρεπε να κάνη και πάλι θαύματα μετά τον θάνατό του, ούτε και αυτό με απασχόλησε ποτέ, διότι αυτά είναι θέματα του Θεού και όχι δικά μου… Εάν λοιπόν είχε παρουσιάσει ένα ή δύο σημεία ο Πατήρ στην εκταφή του, αυτά ίσως να ήταν αποκλειστικά μόνο για μένα, για να με τονώση και να μου διώξει και την μεγάλη μου αμέλεια».
• Σχετικά με κάποια θαυμαστά γεγονότα που συνέβησαν με τα Λείψανα του Αγίου Αρσενίου και στη συνέχεια ιερέας τα ανέφερε στον Άγιο Παΐσιο, λέει το εξής: «Του απάντησα και πάλι να τα αφήσουμε στον Θεό, χωρίς να γίνη λόγος».
• Πάντα τον ενδιέφερε να αναδειχθεί η αλήθεια. Έτσι αναφέρει το εξής: «με τις μαρτυρίες των πολλών θα πέση περισσότερο φως, το οποίο φως είναι η αλήθεια».

Ταπείνωση

Στο γραπτό του Αγίου Παϊσίου διακρίνουμε την ταπείνωσή του. Αναφέρει: «Έχει και άλλα τέτοια καπιά (δηλ. προσποιητές ιδιοτροπίες) απ’ έξω φορεμένα ο Πατήρ (εννοεί τον Άγιο Αρσένιο), αλλά τα δικά μου χέρια τα πνευματικά είναι παράλυτα από τις πολλές μου αμαρτίες και δεν μπορώ να τα ξεκουμπώσω προς το παρόν· εύχεσθε. Ας με συγχωρέση γι’ αυτό ο καλός Πατέρας και για το ότι του εμόλυνα το όνομά του που μούδωσε. Είναι αλήθεια αυτό, όπως και το ότι δεν τον έχω μιμηθή σε τίποτε. Κι ενώ του φέρθηκα σαν παλιόπαιδο, ο ανεξίκακος όμως Πατήρ Αρσένιος, σαν μιμητής του Χριστού, με εκδικήθηκε με την αγάπη του. Φαίνεται ότι μου την μάζευε από χρόνια όλη την αγάπη του, για να μου την δώση μαζεμένη μια φορά και να με τραντάξη, για να συνέλθω ο πολύ αμελής και αναίσθητος».

Πατριωτικός λόγος

Μιας και ο τίτλος της σημερινής εκδήλωσής μας είναι «Ορθοδοξία – Δύναμη του Έθνους» θα ήταν παράλειψη να μην αναφερθούμε σε εκείνα τα σημεία του χειρογράφου του Αγίου, στα οποία φανερώνεται ο φλογερός ελληνικός-πατριωτικός λόγος του.

Ακολουθούν μερικά σημεία όπου αναφέρεται στους Τούρκους και στους Τσέτες. Τους Τσέτες τους αποκαλεί «Τούρκους αντάρτες».

• Αναφέρει: «Αυτοί (οι Τσέτες) ήταν βαλτοί από τους Τούρκους, για να καταστρέψουν τα έξι εκείνα Χριστιανικά χωριά των Φαράσων, που αποτελούσαν ένα μικρό Ελληνικό κομμάτι μέσα στην Τουρκιά».
• Στο ίδιο ύφος λέει: «Έρχεται λοιπόν στην Πατρίδα του ο Διακο-Αρσένιος και αρχίζει με θείο ζήλο το έργο του, για να διώξη το σκοτάδι της αγραμματοσύνης. Αιτία του σκοταδιού ήταν φυσικά οι Τούρκοι, διότι τα έξι εκείνα Χριστιανικά χωριά των Φαράσων, που αποτελούσαν ένα μικρό Ελληνικό κομμάτι, τα έβλεπαν πάντοτε με κακό μάτι».
• Αλλού γράφει: «Γιατί οι Τούρκοι μόνοι τους ποτέ δεν μπορούσαν να φάνε τους Έλληνας, εάν οι Έλληνες δεν ήταν φαγωμένοι αναμεταξύ τους».
• Πιο κάτω αναφέρει: «Παρόλο που ήταν και ανταλλαγή, οι Τούρκοι ήταν σαν τις κακές σφήκες, όπως πάντοτε».
• Αλλού, παρομοιάζει τα Φάρασα με αμπέλι, τον Αμπελώνα του Χριστού, στο οποίο «γύρω-γύρω ήταν άγρια θηρία (οι Τσέτες), που ορμούσαν, για να σπάσουν τους φράχτες και να μπουν να το καταστρέψουν».

Άλλωστε, με τον ίδιο τρόπο αναφερόταν στους Τούρκους και ο Άγιος Αρσένιος, αν και, όταν Τούρκοι προσέτρεχαν σε αυτόν ζητώντας βοήθεια, εκείνος δεν δίσταζε να τους βοηθήσει και να τους θεραπεύσει. Αναφέρει στο χειρόγραφό του ο Άγιος Παΐσιος για τον πνευματικό του πατέρα το εξής: «Έλεγε πολλές φορές ο Άγιος Πατέρας στα ζωηρά παιδιά: “Η ζωηράδα σας να ξεσπάη στους Τσέτες, για να μην πατήσουν το χωριό μας”».

Οι λόγοι του Άγιου Παΐσιου, όμως, δεν περιορίζονται μόνο σε όσα αναφέρονται στο παραπάνω χειρόγραφο. Πέρα από τις πολυάριθμες μαρτυρίες που υπάρχουν, πραγματικό πνευματικό θησαυρό αποτελεί και το υλικό που συνέλεξαν οι Μοναχές του Ιερού Ησυχαστηρίου «Ευαγγελιστής Ιωάννης ο Θεολόγος» στη Σουρωτή και το εξέδωσαν σε τόμους βιβλίων^3,4.

Μέσα σε αυτά τα κείμενα, ο Άγιος εκφράζεται για πλήθος θεολογικών και πνευματικών θεμάτων, ορισμένα από τα οποία θα αναφερθούν στη συνέχεια.

Πάθη και τις αρετές

• Λέει ο Άγιος στις Μοναχές: «Μία είναι η αρετή, η ταπείνωση, επειδή όμως δεν το καταλαβαίνετε, άντε, να σας πω και την αγάπη. Αλλά όποιος έχει ταπείνωση, δεν έχει και αγάπη;».
• Την ταπείνωση και την αγάπη ο Άγιος τις χαρακτήριζε «αδελφωμένες αρετές» και τις θεωρούσε θεμέλιο της πνευματικής ζωής, αφού αυτές ελκύουν τη Χάρη του Θεού και γεννούν και όλες τις άλλες αρετές. Λέει: «Καλλιέργησε απλά την ταπείνωση και την αγάπη και μόλις αυξηθούν αυτές οι αρετές, η υπερηφάνεια και η κακία θα μείνουν ατροφικές και τα πάθη θα αρχίσουν να ψυχοραγούν».
• Από τα πάθη ξεχωρίζει την φιλαυτία και την υπερηφάνεια. Την φιλαυτία την χαρακτηρίζει «μητέρα των παθών» ενώ την υπερηφάνεια «Γενικό Επιτελείο των παθών».
• Επίσης, αναφέρει το εξής: «Ο Θεός δεν δίνει στον άνθρωπο ελλατώματα αλλά δυνάμεις. Ανάλογα με το πως θα χρησιμοποιήσει ο άνθρωπος τις δυνάμεις αυτές μπορεί να γίνει καλός ή κακός». Επομένως, τα πάθη είναι δυνάμεις τις ψυχής, τις οποίες δεν αξιοποιήσαμε για το καλό.

Αγάπη

• Για την αγάπη λέει ο Άγιος Παΐσιος: «Όταν δώσει κανείς την καρδιά του στον Θεό, όλα τα αγαπάει, όχι μόνον όλους τους ανθρώπους, αλλά και τα πουλιά και τα δένδρα, ακόμη και τα φίδια».

Προσευχή

• Για τον Άγιο η προσευχή είναι η μεγάλη δυνατότητα που μας έδωσε ο Θεός να επικοινωνούμε μαζί Του, για να του ζητήσουμε την βοήθειά Του.
• Λέει, «Αδελφέ μου, μη ζητάς τίποτε άλλο στην προσευχή σου από την μετάνοια… Η μετάνοια θα σου φέρει την ταπείνωση, η ταπείνωση θα σου φέρει την Χάρη του Θεού, και ο Θεός θα σου έχει μέσα στην Χάρη Του ό,τι χρειάζεται για την δική σου σωτηρία και ό,τι άλλο, σε περίπτωση που χρειασθεί, για να βοηθήσεις μία άλλη ψυχή».
• Θεωρούσε ότι η ψυχή έχει ανάγκη από συνεχή και αδιάλειπτη επικοινωνία με τον Θεό, η οποία επιτυγχάνεται με αδιάλειπτη προσευχή.
• Επίσης, έλεγε ότι «η θεία Χάρις χαρίζει στην ψυχή μεγάλη γλυκύτητα και ανέκφραστη αγαλλίαση, τότε “σταματάει ο νους από την παρουσία του Θεού, παύει να λειτουργή και το μυαλό, και η ψυχή αισθάνεται μόνον την γλυκύτητα της θείας αγάπης, της θείας στοργής και σιγουριάς”. Τότε η προσευχή πλέον σταματάει, γιατί ο νους “έχει ενωθεί με το Θεό και δεν θέλει με κανέναν τρόπο να φύγει από κοντά του”».

Προφητείες

Ο Άγιος Παΐσιος είναι πολύ γνωστός και για τις προφητείες που έκανε, πολλές από τις οποίες έχουν πραγματοποιηθεί.

Θα περιοριστώ να αναφέρω μόνο μία.

Είπε ο Άγιος, ότι, «επειδή οι Τούρκοι έχουν διαπράξει μεγάλες αδικίες απέναντι στους Έλληνες θα λειτουργήσουν οι πνευματικοί νόμοι. Θα τα φέρει ο Θεός έτσι τα πράγματα ώστε θα πάρουμε την Πόλη. Οι αμαρτίες μας είναι το εμπόδιο που καθυστερεί τα γεγονότα».

Θεέ μου, γένοιτο! Μακάρι να πραγματοποιηθεί και αυτή η προφητεία του. Να γίνουμε καλύτεροι άνθρωποι, προς δική μας πνευματική ωφέλεια, αλλά και ώστε να επιταχυνθεί το σχέδιο του Θεού και να πάρουμε πίσω την Κωνσταντινούπολη.

Το τελευταίο κήρυγμα

«Την ψυχή, την ψυχή να φροντίζετε περισσότερο και όχι την σάρκα, που θα πάη στο χώμα και θα την φάνε τα σκουλήκια». Αυτό πια ήταν και το τελευταίο του κήρυγμα με το βαθύτερο νόημα της ζωής.

Ο Πλάτωνας στον Φαίδωνα (περί ψυχής) αναφέρει το εξής⁵:

Φαίδων 80a-80b: «ἡ μὲν ψυχὴ τῷ θείῳ, τὸ δὲ σῶμα τῷ θνητῷ… σώματι μὲν ταχὺ διαλύεσθαι προσήκει, ψυχῇ δὲ αὖ τὸ παράπαν ἀδιαλύτῳ εἶναι».

δηλαδή

«Η ψυχή είναι συγγενής προς το θείο, ενώ το σώμα προς το θνητό… Στο σώμα ταιριάζει να διαλύεται γρήγορα, ενώ η ψυχή να είναι παντελώς αδιάλυτη».

Να λοιπόν μια ακόμη απόδειξη της συνέχειας του ελληνικού πνεύματος.

Τεράστιος ο πνευματικός πλούτος που μας άφησε ο Άγιος Παΐσιος.

Εκοιμήθη στις 12 Ιουλίου 1994 και η αγιότητά του αναγνωρίστηκε επισήμως από το Οικουμενικό Πατριαρχείο το 2015. Ο τάφος του βρίσκεται στο Ιερό Ησυχαστήριο «Ευαγγελιστής Ιωάννης ο Θεολόγος» στη Σουρωτή, με το οποίο ο Άγιος είχε συνδεθεί πολύ στενά κατά τη διάρκεια της ζωής του.

Η πνευματική αυτή παράδοση δεν περιορίζεται στον μοναχισμό ή στην ιστορία, αλλά συνεχίζει να ζει μέχρι σήμερα σε τόπους και κοινότητες.

Ένας τέτοιος τόπος είναι η Χωριστή Δράμας, όπου εγκαταστάθηκαν Φαρασιώτες πρόσφυγες. Εκεί διατηρείται έντονη η μνήμη των Αγίων Αρσενίου και Παϊσίου, ενώ έχει ανεγερθεί και εξωκλήσι αφιερωμένο σε αυτούς, ως ζωντανή μαρτυρία της συνέχειας αυτής της παράδοσης.

Μάλιστα, το συγκεκριμένο εκκλησάκι θεμελιώθηκε το 2005 με τον μακαριστό Μητροπολίτη Δράμας Παύλο –νεοχειροτονημένο Δεσπότη τότε– να διαβάζει την ευχή για τα θεμέλια του ναού και να αναφέρει: «υπέρ του Αγίου Αρσενίου εκ Φαράσων Καππαδοκίας και Παϊσίου Μοναχού του Αγιορείτου», ενώ οι Φαρασιώτες της Χωριστής είχαν προγραμματίσει αρχικά να αφιερωθεί ο ναός μόνο στον Άγιο Αρσένιο.

Το γεγονός αυτό αποτελεί μαρτυρία του τότε προέδρου του Συλλόγου Φαρασιωτών Χωριστής και νυν ιερέα, πατρός Ιορδάνη Μουρβετίδη. Έτσι, δέκα χρόνια πριν από την επίσημη αγιοκατάταξή του, ο Άγιος Παΐσιος ο Αγιορίτης είχε ήδη αποκτήσει το «σπίτι» του.

Σε αυτό το σημείο αξίζει να αναφερθεί και η συγγενική σχέση του Αγίου Παϊσίου με τον Αντιπεριφερειάρχη Δράμας, κ. Μιχάλη Μουρβετίδη –ο οποίος κατάγεται από Φαρασιώτικη οικογένεια της Χωριστής– μέσω του γένους Φράγκου ή Φραγκοπούλου.

Όμως τη Χωριστή αναφέρει και ο ίδιος ο Άγιος, καθώς την είχε επισκεφθεί προκειμένου να αντλήσει πληροφορίες σχετικές με τον Άγιο Αρσένιο, ώστε να συγγράψει το χειρόγραφό του που αναφέρθηκε προηγουμένως. Αξίζει μάλιστα να σημειωθεί ότι μέσα σε αυτό το χειρόγραφο γίνεται αρκετές φορές αναφορά και στη Δράμα.

Αγαπητοί μου,

Ζούμε σε μια εποχή ταχύτητας, άγχους και εσωτερικής διάσπασης. Ο λόγος του Αγίου Παϊσίου μάς υπενθυμίζει ότι η αληθινή ειρήνη δεν αποτελεί εξωτερική κατάσταση, αλλά εσωτερική σχέση με τον Θεό.

Μας καλεί σε απλότητα, εμπιστοσύνη και υπομονή. Και τελικά μάς δείχνει ότι η αγιότητα δεν είναι κάτι μακρινό ή απρόσιτο, αλλά μια ζωντανή δυνατότητα μέσα στην ιστορία και στην καθημερινή ζωή του ανθρώπου.

Κλείνοντας, δεν καλούμαστε απλώς να θαυμάσουμε αυτές τις μορφές, αλλά να εμπνευστούμε από αυτές και να μεταφέρουμε κάτι από το ήθος τους στη δική μας ζωή.

Σας ευχαριστώ.

 

1. https://www.saadb.gr/dimosiefseis/arthra/o-agios-paisios-kai-oi-diabibaseis/.
2. Αγίου Παϊσίου του Αγιορείτου, Ο Άγιος Αρσένιος ο Καππαδόκης, Ιερόν Ησυχαστήριον «Ευαγγελιστής Ιωάννης ο Θεολόγος», Βασιλικά Θεσσαλονίκης, 2025.
3. Γέροντος Παϊσίου Αγιορείτου Λόγοι, Ιερόν Ησυχαστήριον «Ευαγγελιστής Ιωάννης ο Θεολόγος», Σουρωτή Θεσσαλονίκης.
4. Ο Άγιος Παΐσος ο Αγιορείτης, Ιερόν Ησυχαστήριον «Ευαγγελιστής Ιωάννης ο Θεολόγος», Βασιλικά Θεσσαλονίκης, 2015.
5. Πλάτων, Φαίδων, 80a-80b.

Ο Ιωάννης Αμπατζόγλου είναι Ακτινοφυσικός Ιατρικής, διδάκτωρ του Τμήματος Ιατρικής του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης, Επιστημονικά Υπεύθυνος του Τμήματος Ιατρικής Φυσικής του Πανεπιστημιακού Γενικού Νοσοκομείου Αλεξανδρούπολης, συγγραφέας και Πρόεδρος της Επιτροπής Ελληνισμού.

abadzoglou@yahoo.gr